Poziomka pospolita

Biologia i występowanie

Poziomka pospolita jest wysokość 5-20 (30) cm. Wytwarza sympodialne, długie i cienkie rozłogi. Odmiany uprawne nie posiadają rozłogów.
Liście głównie liście odziomkowe. Są trójdzielne i grubo piłkowane, środkowy listek na krótkim ogonku, boczne listki są bezogonkowe, o klinowatych, niesymetrycznych nasadach. Listki są luźno owłosione, na górnej stronie ciemnozielone, spodem sinawe lub szarawe.

Kwiaty białe, wyrastają na łodygach, zwykle po 3 -10 kwiatków na szypułkach, tylko niewiele dłuższych od liści. Kwiaty promieniste o działkach kielicha odstających od „owocu”, który (po dojrzeniu) odrywa się od nich. Kwitnie w maju i czerwcu, kwiaty są zapylane przez owady.
Owoc to soczysta, czerwone owoce pozorne bardzo podobne do truskawki, lecz mniejsze. Nasiona rozsiewane przez zwierzęta lub ludzi (endochoria).

Siedlisko
Poziomka pospolita rośnie w lasach, na słonecznych brzegach lasów, polanach i przydrożach. Preferuje gleby wilgotne, żyzne i gliniaste. W górach występuje do piętra kosówki (w Tatrach do 1710 m n.p.m.).

Występowanie
Poziomka pospolita występuje dziko w całej Europie a także w Azji i Ameryce Północnej.
W Polsce jest pospolita na całym obszarze.

Zastosowanie

Roślina lecznicza
Surowiec zielarski : młode liście (Folium Fragariae) zawierają flawonoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, witaminy i inne substancje. Własności lecznicze mają jednak tylko liście z poziomek dziko rosnących – nie mają ich uprawiane odmiany ogrodowe.
Działanie: ściągające, słabo moczopędne i ogólnie wzmacniające organizm. Stosuje się przy niektórych schorzeniach układu moczowego, nerek i schorzeniach żołądkowych związanych z biegunką.

Roślina jadalna
Owoce poziomki o średnicy 1-2 cm są jadalne i smaczne. Osiągają najlepszy smak dopiero w pełni dojrzałości. Zawierają wartościowe kwasy organiczne, węglowodany oraz bardzo dużo witaminy C, a także witaminy A, B₁, B₂, B₆, E, H, PP i sole mineralne: wapnia, fosforu, kobaltu, zwłaszcza zaś żelaza. W 100 g poziomek znajduje się 60 mg witaminy C, 212 mg kwasu asparaginowego i 132 mg kwasu glutaminowego. Ze względu na aromat nieprzetworzone poziomki są znacznie lepsze w natychmiastowym spożyciu niż hodowlane odmiany poziomek i truskawek. Stosuje się je także do wyrobu marmolad, kompotów i kruszonów. Dziś już znacznie rzadziej zbierane ze środowiska naturalnego z powodu mniejszej wydajności od odmian hodowlanych.
Roślina ogrodowa
Poziomka pospolita jest uprawiana w licznych odmianach, głównie w uprawach amatorskich. Jej częściej uprawianym krewnym jest truskawka, lecz w krajach wyżej rozwiniętych poziomka o delikatniejszych, mniejszych i smaczniejszych owocach zyskuje coraz większe znaczenie.