Gdzie się znajduje?
Lwów to miasto na Ukrainie, położony jest na pograniczu wschodniego Roztocza (Roztocze Lwowskie) i Wyżyny Podolskiej, nad rzeką Pełtwią. Na początku 2020 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą niemal 725 tys., Lwów zajmuje siódme miejsce wśród najludniejszych ukraińskich miast.
Do Lwowa można dotrzeć samochodem, autobusem, pociągiem lub samolotem (lotnisko znajduje się około 6 km od centrum miasta).
Dojazd/dojście
Rynek usytuowany jest w sercu zabytkowej części Lwowa. Od prezentowanego gmachu Opery, Rynek znajduje się niecałe pół kilometra.
Historia
Plac przeznaczony na rynek wytyczono wkrótce po lokacji miasta. Początkowo zabudowa była gotycka. Wielki pożar miasta 3 czerwca 1527 roku praktycznie doszczętnie zniszczył całą zabudowę. Rynek, jak i całe miasto, odbudowano w nowym już – renesansowym – stylu. Jednym z nielicznych zachowanych elementów gotyckich jest sklepienie w kamienicy nr 24 odkryte na początku XX wieku i portal w kamienicy nr 25.
Na Rynku odbywały się najważniejsze uroczystości. Władysław II Jagiełło odebrał hołd lenny w 1387 od hospodara wołoskiego Aleksandra, a Władysław III Warneńczyk w 1436 od Eliasza. Tutaj pod pręgierzem ścięto hospodarów mołdawskich: w 1564 roku Stefana Tomżę, w 1577 Jana Podkowę i w 1582 Jankułę.
W 1848 roku na Rynku formowano Gwardię Narodową. 11 listopada 1920 Józef Piłsudski przyjął defiladę z okazji nadania miastu krzyża srebrnego Orderu Virtuti Militari.
W 2006 roku wykonano kompleksowy remont płyty placu oraz rzeźb-fontann.
Zabudowa rynku
Plac ma kształt prostokątny i wymiary 142 x 129 m. Z każdego narożnika Rynku wychodzą po dwie ulice. Centralną część placu zajmował blok śródrynkowy, którego południową ścianę stanowił renesansowy ratusz z XVI-XVII w. Po zawaleniu się wieży wzniesiono nowy ratusz, na miejscu poprzedniego. Wybudowany został w 1851 roku, w stylu klasycystycznym z elementami biedermeieru, sala główna posiada wystrój w stylu „Art Déco”, natomiast zegar na wieży pochodzi z lat 50. XIX w. Przed Ratuszem stał pręgierz, przy którym wykonywano wyroki. Figura stojąca na jego szczycie znajduje się obecnie w Kamienicy Królewskiej.
W czterech narożnikach rynku znajdują się studnie-fontanny. Wykonane z wapienia posągi na rogach Rynku – uosabiają alegorie Ziemi (figury Diany i Adonisa) oraz Wody (figury Neptuna i Amfitryty). Czas wykonania figur można określić na lata 1810-1814, autorem tych rzeźb był prawdopodobnie Hartman Witwe.
Dookoła Rynku wznoszą się 44 kamienice prezentujące wszystkie style od renesansu po modernizm.
We wschodniej pierzei wyróżnia się kamienica nr 4 zwana Czarną Kamienicą. Zbudowana została na fundamentach i piwnicach wcześniejszego budynku, datowanego na XV w. Nazwa „czarna kamienica” pochodzi od ciemnoszarego koloru, którego z czasem nabrała fasada wyłożona w końcu XVI w. ciosanym kamieniem. Powierzchnię fasady, podzieloną fryzami na trzy kondygnacje, w całości pokrywa diamentowa rustyka, wyciosana z wapiennych bloków. Użytkowana jest przez Lwowskie Muzeum Historyczne – zaadaptowane do celów muzealnych od 1926 roku. Stojąca obok pod numerem 3 to Kamienica Wilczków, rokokowa, swój wygląd zawdzięcza przebudowie z lat 1771–72. Nazwę zawdzięcza pierwszym właścicielom – patrycjuszowskiemu rodowi Wilczków.
Budynek nr 6 to Kamienica Królewska „Mały Wawel” – to budowla typu pałacowego, na planie wydłużonego prostokąta o osi wschód-zachód, z wewnętrznym dziedzińcem. Wzniesiony na fundamentach dwóch kamienic, które stały na tym miejscu w XV w. Od strony Rynku fasada zdobiona jest wysoką attyką, charakteryzującą się licznymi detalami rzeźbiarskimi. Dolna kondygnacja ściany fasadowej oddzielona jest od górnych pięter linią balkonu, wspartego na kamiennych rzeźbionych konsolach (1817). Okna zakończone są frontonami. Na obu fasadach, wschodniej i zachodniej, portale obramowane są półkolumnami i dekorowane kamiennymi reliefami. Obecnie pomieszczenia kamienicy użytkowane są przez Lwowskie Muzeum Historyczne (wnętrza zostały zaadaptowane na potrzeby muzeum w 1908 r.).
Kamienica nr 9 to dawny Pałac Arcybiskupi, był własnością arcybiskupów lwowskich od XIV w. Gościli w nim m.in. Władysław II Jagiełło z Jadwigą, Zygmuntem i Świdrygiełłą. W 1634 gruntownie przebudowana przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego. Na I piętrze tej kamienicy 10 listopada 1673 roku zmarł król Michał Korybut Wiśniowiecki. Dawniej pałac posiadał 65 pokoi i dwie sale. Rolę pałacu arcybiskupiego pełnił do 1842 roku, kiedy to wybudowano nowy. Kamienicę wtedy zamieniono na seminarium duchowne. W 1845 roku dobudowano III piętro i cały gmach przebudowano na kamienicę czynszową. Z tego czasu pochodzi też elewacja.
W pierzei południowej pod nr 12 jest kamienica Justglacowska z attyką z maszkaronami przedstawiającymi twarze Sarmatów. Pod nr 14 – Kamienica Wenecka, renesansowa przebudowana przez Pawła Rzymianina dla konsula weneckiego Antonio Massariego. Na elewacji kamienny lew św. Marka – godło Wenecji i data 1600. Pod nr 18 jest kamienica Gutteterowska, rokokowa, zbudowana w 1533 roku przez Gutetera. Projektantem był architekt włoski Guicciardini, a po jego śmierci Tomasz Ferrovore. Mieści się w niej apteka „Pod Złotym Jeleniem”. Kamienica nr 21 to kamienica Ubaldinich XVI-wieczna, należała do emigranta florenckiego, wroga Medyceuszy, Ripa Ubaldiniego.
W pierzei zachodniej, pierwsza narożna kamienica nr 23 to kamienica Szolc-Wolfowiczów, renesansowa, zbudowana w 1570 dla rodziny patrycjuszowskiej pochodzącej ze Śląska. Kamienica posiada bogatą dekorację rzeźbiarską. Na narożniku II piętra znajduje się rzeźba Chrzest Chrystusa. Obok, pod nr 24, też renesansowa kamienica Gieblowska , częściowo przebudowana w 1920 roku, dodano m.in. modernistyczny szczyt w miejscu renesansowej attyki. W 1707 przebywał w niej Piotr Wielki. Pod nr 28 znajduje się kamienica Heppnerowska, należała do Pawła Heppnera, burmistrza Lwowa. Jest przykładem lwowskiej architektury mieszkalnej doby renesansu, z pozostałościami gotyckimi. Budowa miała miejsce w XV w., przebudowy w XVII w. Kamienica nr 31 to kamienica Baczewskich, modernistyczna, zbudowana 1923 r.oku według projektu Bronisława Wiktora.
W kamienicy nr 36 w pierzei północnej – kamienicy Gielazynowskiej, mieszkał ks. Józef Poniatowski, gdy był oficerem austriackim. Natomiast kamienica nr 37, kamienica Groswajerowska należała do Marcina Groswajera, burmistrza Lwowa z czasów powstania Chmielnickiego. W XIX w. została przebudowana w stylu empire.
