Gdzie się znajduje?
Pyskowice to miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, niedaleko Gliwic. Jest położone na Wyżynie Katowickiej, nad rzeką Dramą. Historycznie leży na Górnym Śląsku.
Dojazd/dojście
Do Pyskowic można dojechać samochodem, w pobliżu są dwie autostrady: A4 (w odległości 14 km od Pyskowic) i A1 (w odległości 13 km od Pyskowic). Pyskowice posiadają stację kolejową, na której zatrzymują się pociągi Regio i niektóre pociągi IC. Najczęstsze kursy pociągów Regio zatrzymujących się na pyskowickiej stacji zmierzają do Opola i Gliwic. Z dworca kolejowego na rynek jest około 2 km. Można też skorzystać z autobusów ZTM – np. autobus 677 z Gliwic (przy dworcu PKP) jedzie 22 minuty i zatrzymuje się w Pyskowicach na Placu Wyszyńskiego, skąd jest tylko 150 m do rynku.
Historia
Mało wiemy na temat historii z początków istnienia Pyskowic, gdyż nie zachowały się żadne dokumenty. Możemy przypuszczać, że rynek i ratusz mógł być zniszczony podczas wojen husyckich w XV w. Wiemy bowiem, że w latach 1430-1433 w Pyskowicach byli husyci, paląc je i plądrując.
Pierwszą wzmiankę znajdujemy w dokumencie Register Contribuci (księga podatkowa), w której czytamy, że 18.06.1680 r. wybuchł pożar, w którym spalił się rynek oraz ratusz – pozostały po nim tylko mury. Z pewnością został on odbudowany. Z opisu z roku 1723 (potrzebnym do naliczenia podatku) możemy dowiedzieć się, że w budynku ratusza znajdowała się izba dla posiedzeń magistratu, pod nią była piwnica, a nad izbą był sufit i drewniana wieża z zegarem.
W Pyskowicach odbywały się dwa jarmarki w ciągu roku: na św. Stanisława (7 maja) i na św. Mikołaja (6 grudnia). Z biegiem czasu liczba zwiększyła się, bo dawały one znaczące dochody miastu położonemu przy ważnym szlaku handlowym.
W czerwcu 1822 roku Pyskowice nawiedził wielki pożar, spłonęło 171 domów, 92 zabudowania gospodarcze, nowa szkoła i stojąca obok niej drewniana dzwonnica, a także ratusz, kościół i plebania. Drugi wielki pożar miał miejsce 14 lipca tego samego roku. Oprócz tego w roku 1822 wybuchło jeszcze 9 pożarów. Zaraz po tej tragedii rozpoczęto odbudowę miasta. Pożar doszczętnie zniszczył zabudowania, więc trzeba było na nowo kreślić plan zabudowy. Jednak rynek i ratusz zachowały swoje oryginalne położenie. Cała odbudowa została przeprowadzona według z góry przyjętego planu. Wcześniej wszystko zbudowane było z drewna, teraz wszystko odbudowano używając cegieł. Dachy pokryte zostały dachówką, a ulice i drogi wybrukowano. Wszystkie kamienice na rynku wraz z ratuszem odbudowano od podstaw. Podczas tych prac zmieniono również drogi, zaplanowano drogę w kierunku Gliwic prosto z rynku, podobnie poprowadzono drogę także w kierunku Toszka. Po odbudowie znów na rynek wróciło życie, a w kamienicach powstały liczne sklepy i kawiarnie.
W latach 30. XX w. ustawiono na rynku fontannę. Podczas zdobywania miasta przez Armię Czerwoną w 1945 roku część kamienic na rynku uległa zniszczeniu, a następnie po zakończeniu walk, niektóre kamienice, w których były sklepy zostały zdewastowane. Po przejęciu Pyskowic przez administrację Polską przystąpiono do odbudowy rynku zachowując jego pierwotny kształt. Ratusz nadal służył jako siedziba władz miasta, do roku 1996, kiedy to przeniesiono się do zaadoptowanego jako Urząd Miasta, budynku po byłym hotelu robotniczym. Podczas użytkowania przez te wszystkie lata wygląd zewnętrzny ratusza nie zmienił się, dokonano jedynie niewielkich zmian wewnątrz budynku. Pod koniec lat 90. XX w. przeprowadzony został remont generalny dachu i elewacji. Od roku 2003 w pomieszczeniach ratusza przygotowywane są wystawy, na których można poznać historię miasta i regionu.
Zabudowa rynku
Wokół rynku w Pyskowicach usadowione są barokowo-klasycystyczne kamieniczki o sklepionych sieniach, to m.in. kamieniczki o numerach 12, 13, 16, 18, 67. Na środku runku stoi neogotycki ratusz z 1. połowy XIX wieku, przebudowany w roku 1866 i 1913. Przed ratuszem stoi kolumna Maryjna z 1809 roku. Posadowiona jest na prostokątnej podstawie, na której przymocowana jest tablica informacyjna o treści: Kolumna maryjna postawiona w 1809 r. przez burmistrza Ignacego Hübnera przeniesiona i odnawiana w 1869 i 1934 . Ostatnia renowacja sfinansowana przez mieszkańców miasta partnerskiego Flőrsheim nad Menem w 2006. Zwężająca się ku górze kolumna pod głowicą ozdobiona jest czterema ośmiopłatkowymi rozetkami. Na szczycie kolumny stoi figura Matki Bożej. Maria na lewej ręce trzyma dzieciątko Jezus a w opuszczonej prawej ręce berło.
