Muzeum Mikołaja Kopernika w Toruniu

Gdzie się znajduje?

Toruń jest jednym z najstarszych miast Polski (prawa miejskie uzyskał w 1232 roku). W czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów Toruń był jednym z najbogatszych i zarazem jednym z czterech największych miast Królestwa Polskiego, miastem królewskim i hanzeatyckim, które uzyskało w 1365 roku prawo składu. Miastem posiadającym autonomiczne uprawnienia polityczne, w tym m.in. prawo do czynnego uczestnictwa w akcie wyboru króla.
Dojazd/dojście
Do Torunia łatwo dotrzeć. Miasto od zawsze położone jest na skrzyżowaniu ważnych, wielkich szlaków komunikacyjnych, które decydowały o jego pomyślnym rozwoju. Toruń jest jednym z ważniejszych w krajów węzłów drogowych. Poza dojazdem indywidualnie, można też znaleźć połączenia autobusowe.
Do Torunia docierają bezpośrednio pociągi ze wszystkich większych miast Polski. W Toruniu są trzy dworce kolejowe, jednak najważniejszy jest Toruń Główny. Jest on jednak oddalony od Starego Miasta o jakieś 2 km, chcąc się tam dostać, najlepiej wsiąść w autobus linii 22 lub 27.

Historia

Muzeum Mikołaja Kopernika mieści się w dwu kamienicach się w południowej części Zespołu Staromiejskiego, przy ul. Kopernika 15/17, w sąsiedztwie domu, który niegdyś uważano za miejsce urodzin Mikołaja Kopernika (dziś znajduje się w nim Hotel Gotyk).
Kamienica pochodzi z 1370 roku i należy ona do tak zwanych spichlerzodomów, które w średniowieczu spełniały zarówno funkcje mieszkalne, jak i magazynowe Pod koniec XIV w. właścicielem domu stał się kupiec sukienny Herbord Platte. W 1459 roku kamienicę od swego siostrzeńca, Szymona Falbrechta przejął za długi Lucas I Watzenrode, dziadek Mikołaja Kopernika i wkrótce przekazał ją swojej córce Barbarze Watzenrode i jej małżonkowi, Mikołajowi Kopernikowi seniorowi. Wielu historyków wskazuje tę kamienicę za miejsce, gdzie w 1473 roku przyszedł na świat astronom – Mikołaj Kopernik. 7 lat po urodzeniu Mikołaja Kopernika, w 1480 roku, rodzina Koperników sprzedała kamienicę Georgowi Polnischemu.
W XIX w. obiekt zaadaptowano na mieszkania czynszowe. Przebudowano wówczas jego wnętrza, a fasadę pokryto tynkiem. W 1929 roku dom został zaewidencjonowany pierwszy raz do rejestru zabytków. Ponownie na tej liście znalazł się w 1970 roku.
W latach 1972-1973 kamienicę odrestaurowano. W czasie tych prac przywrócono jej dawny układ przestrzenny, rekonstruując m.in. wysoką sień z kątem kuchennym, klatką schodową i nadwieszoną drewnianą izdebką (parter kamienicy). Wyremontowano także fasadę kamienicy ozdobioną ostrołukowym portalem, ceglanymi fryzami i pionowymi wnękami ozdobionymi maswerkami.
W latach 1972-1973 Dom Kopernika został wyremontowany i przystosowany do funkcji muzealnej, powstało Muzeum Mikołaja Kopernika, jego otwarcie miało miejsce w Roku Kopernikańskim (1973).
W latach 2017–2018 muzeum zostało gruntownie zmodernizowane w ramach programu „Toruńska Starówka – ochrona i konserwacja dziedzictwa kulturowego UNESCO – etap II”, a jego ponowne otwarcie odbyło się 23 czerwca 2018 roku.

Co prezentuje muzeum

Muzeum Mikołaja Kopernika prezentuje życie codzienne rodziny mieszczańskiej w średniowiecznym Toruniu oraz życie i działalność najwybitniejszego torunianina – Mikołaja Kopernika. Ekspozycja dzieli się na następujące wystawy:
• nauka dawna i współczesna,
• wnętrza mieszczańskie,
• Mikołaj Kopernik życie i dzieło.

Kamienica większa pierwszorzędnie reprezentuje hanzeatycki typ średniowiecznego domu mieszczańskiego. W budynku tym ekspozycja pokazuje właśnie charakterystyczne dla wielkich miast hanzeatyckich wnętrza mieszczańskie. Odnaleźć można tu m.in. wyposażenie, funkcje pomieszczeń oraz specyficzny układ i podział wnętrz każdej części: przedniego i tylnego traktu oraz od piwnic i parteru z wysoką sienią po wyższe piętra pełniące funkcje magazynowe.
Kto natomiast oczekuje zobaczyć jakiekolwiek przedmioty będące niegdyś osobistą własnością Kopernika zawiedzie się – nie zachowały się takie, które bezpośrednio należały do astronoma czy jego rodziny. Rekompensatą może być jedyny zachowany przyrząd matematyczno-astronomiczny po innym słynnym astronomie – Janie Heweliuszu – eksponowany w tutejszym muzeum.
Wystawy te uzupełniają pokazy trzech filmów w technice 4D („Mikołaj Kopernik w Toruniu”, „ Wszechświat”, „Mikołaj Kopernik – poprzednicy i następcy”), dzięki którym można lepiej poznać dzieje wybitnego toruńczyka.
Warto dodać, że na najwyższej kondygnacji muzeum można obejrzeć oryginalną średniowieczną więźbę dachową oraz obejrzeć krótki mapping 3D, który „otwiera” dach budynku i odsłania gwiaździste niebo.
Z oczywistych względów to muzeum jest najczęściej odwiedzane w Toruniu, dlatego w sezonie należy liczyć się z niedogodnościami wynikającymi z dużej liczby turystów. W 2016 roku muzeum odwiedziło 100 tys. gości.