Gdzie się znajduje?
Znojmo drugim co do wielkości miastem Kraju Południowomorawskiego i historycznym centrum Moraw Południowo-Zachodnich. Położone jest na skalistym urwisku nad rzeką Dyje, 65 km na południowy zachód od Brna i 83 km na północny zachód od Wiednia. Granica z Austrią przebiega osiem kilometrów od miasta. W mieście mieszka około 33 tys. mieszkańców
Dojazd/dojście
Znojmo jest bardzo dobrze skomunikowane z ważniejszymi miastami w Czechach. Wiele autobusów łączy je z pobliskim Brnem. Dojedziemy tu także z Pragi. Miasto posiada także bezpośrednie połączenia kolejowe z Wiedniem. Znojmo jest końcową stacją podrzędnej linii kolejowej. Aby dostać się stąd do Wiednia (Wien Nord), należy przesiąść się w austriackim Retz (1 godz. 30 min). Tylko jeden bezpośredni pociąg kursuje stąd do Pragi (4 godz., 257 km), do Brno jest nieco więcej połączeń(89 km, 1 godz. 45 min).
Od dworca kolejowego do Placu Masaryka jest niecały kilometr i można tam dojść w 10-15 minut.
Historia
Znojmo powstało przed 1037 rokiem, za czasów Brzetysława I, z dynastii Przemyślidów, w czasach gdy kształtował się państwo czeski. Prawa miejskie Znojmo otrzymało w 1226 roku, od króla Przemysława Ottkokara I. Rozkwit miasta nastąpił w XIV wieku. Wybrukowano wtedy miejskie ulice, doprowadzono wodociągi i zbudowano szpitale. Było to wtedy jedno z kilku miast królestwa czeskiego o tak nowoczesnej infrastrukturze.
Podczas wojen husyckich miasto zostało bardzo zniszczone. Kolejne lata przynosiły kolejne zniszczenia, jako, że miasto było na terenie przygranicznym. Podczas wojny trzydziestoletniej, Znojmo było oblegane przez Szwedów. Przed splądrowaniem ochronił je ogromny okup. Pod koniec XVII wieku miasto opanowała zaraza, która pochłonęła 800 ofiar. Bardzo to spowolniło odradzanie ze zniszczeń. W czasie wojen napoleońskich w pobliżu toczone były bitwy, co też nie sprzyjało rozwojowi. Dopiero w drugiej połowie XIX wieku zaczął rozwijać się tu przemysł ceramiczny i przetwórstwo owoców i warzyw.
Po I wojnie światowej, w 1918 roku, Znojmo znalazło się w granicach nowopowstałej Czechosłowacji. Po dwudziestu latach wcielono je do III Rzeszy. Po zakończeniu II wojny światowej, ponownie znalazło się granicach Czechosłowacji, a obecnie – Czeskiej Republiki.
Wybrane obiekty
Starówka znojemska ma dwa rynki: placu Masaryka Masarykovo náměstí i Rynek górny Horni náměstí. Rynek główny, czyli Masarykovo náměstí oraz ratusz były w czasie II wojny światowej bardzo zniszczone. Z ratusza została tylko wieża. Na wieżę można wchodzić, by delektować się panoramą miasta i odległych okolic. W pobliżu ratusza jest wejście do podziemnych korytarzy. Ciągną się one pod uliczkami starówki. W średniowieczu wykorzystywane były dla celów obronnych, a później jako piwnice do leżakowania wina. Dziś jest tu trasa turystyczna.
Przy placu Masaryka znajduje się też Dom Sztuki Dům uméní, w którym znalazły miejsce cenne zbiory obrazów, ceramika oraz gotyckie i barokowe rzeźby. Wśród nich jest XIV wieczna rzeźba Madonny Znojemskiej. Dům uméní to renesansowa budowla, z arkadowym dziedzińcem i kryształowym sklepieniem pierwszego piętra. Tu urządzane są wystawy czasowe. Rynek Górny otoczony jest wielkimi i bogato zdobionymi kamienicami. Znajdują się w nich urzędy, sklepy, hotele, winiarnie.
W mieście jest też kilka innych mniejszych placyków. W różnych kierunkach przewijają się wąskie i brukowane uliczki, przy których stoją przytulone do siebie, niskie i bardzo kolorowe domki.
Rotunda św. Katarzyny to romańska budowla z XII wieku. Wewnątrz zachowały się bardzo cenne naścienne malowidła z 1134 r., przedstawiające władców czeskich z dynastii Przemyślidów. Freski odrestaurowano w 1949 r. i są jednym z najwartościowszych przykładów malarstwa romańskiego. Niestety, zabytek przyjmuje turystów tylko od kwietnia do września. Wejście do rotundy jest również uzależnione od panującej na zewnątrz wilgotności – jeśli jest za duża, turyści nie są wpuszczani do środka.
Pierwotnie zamek Przemyślidów został zbudowany w XI wieku, jako romańska twierdza (jedyną pozostałością po tych czasach jest rotunda). Przebudowany został w XVII i XVIII w. na barokowy. Obecnie mieści się w nim Muzeum Południowych Moraw o bogatych zbiorach.
Dolną część zamku (tę bliższą centrum miasta) na początku XVIII w. przekazano miastu Znojmo z przeznaczeniem na lokalny browar. Od 1720 r. w tym miejscu zaczęto ważyć piwo Hostan. Produkcja tego browaru trwała w Znojmo aż do 2005 r., kiedy to ze względów logistycznych przeniesioną ją do Brna. W budynkach browaru działa teraz wystawa piwowarstwa.
Gotycki kościół św. Mikołaja z 1338 r., przebudowany w XV wieku. Jedna z najciekawszych monumentalnych budowli sakralnych na Morawach. Pierwszy kościół w tym miejscu i pod tym wezwaniem znany jest z wyobrażenia na monetach pochodzących z 1103 r., w XIII w. była to główna świątynia miejska, jednakże spaliła się w pierwszej połowie XIV w. (w 1335 r.) Obecny, trójnawowy kościół zaczęto wznosić etapami w 1338 r., a ukończono w 1440 r. Wkrótce po ukończeniu gmachu dobudowano gotycki chór i cztery kaplice boczne. Świątynia miała dwie wieże, jednak obie zbudowano wadliwie i z powodu zagrożenia runięciem musiano je rozebrać: północną w 1422 i południową w 1838 r. Po rozebraniu tej ostatniej podjęto decyzję o wzniesieniu nowej wieży na przedłużeniu zachodniej osi kościoła. Wieża ta stanęła w 1848 r. w stylu neogotyckim. Dobrze zachowane są gotyckie dekoracje. W środku znajduje się cenne, barokowe wyposażenie. Tuż przy kościele, bezpośrednio na murze obronnym, stoi kaplica św. Wacława. W świątyni odbywają się wystawy i koncerty.
Kościół św. Hipolita, z 1221 r., przebudowany w stylu późnobarokowym. W świątyni znajdują się freski wybitnego malarza późnego baroku, Franza A. Maulbertscha i rzeźby A. Schweigela.
Kaplica św. Wacława, powstał po 1512 r., jest to rzadki przykład późnogotyckiej świątyni dwupiętrowej.
Kościół Dominikanów, po pożarze przebudowany na barokowy. Wewnątrz wysokiej wartości dzieła, m.in. J. L. Krackera i J. Winterhaltera.
Wieża ratuszowa, gotycka, z lat 1445−48, wysoka na 79,5 m, wyraźnie dominująca nad Starym Miastem. Punkt widokowy. Ratusz został zniszczony w czasie radzieckiego nalotu podczas ostatniej wojny.
Kamienice mieszczańskie, gotyckie, z XIII−XVI w.
Znojemskie podziemia, z XIII−XVII w. Łączna długość wszystkich podziemnych korytarzy o 4. kondygnacjach − około 30 km. Czas przejścia podziemnej trasy turystycznej − 40 minut. Wejście do podziemi w Znojmo znajdziesz niedaleko Wieży Ratuszowej.
Fragmenty średniowiecznych murów miejskich, z XIV−XVI w., z wieżą i późnogotyckimi basztami.
Klasztor Louka, premonstratensów, gmach z 1748 r. Obecnie Centrum Win Znovin Znojmo, jedna z największych w Europie piwnic przechowujących około 1 mln. butelek wina. Mieści się tam też Muzeum Wina.
