
Ratusz w Tarnowskich Górach to piękna budowla uznawana za perełkę architektoniczną. To najpiękniejszy ratusz na Górnym Śląsku.
Budowla została zaprojektowana w stylu neorenesansu północnego z elementami gotyku. Do jej budowy użyto cegły, a do zdobienia elewacji – cegły klinkierowej, granitu śląskiego i piaskowca.
Gdzie się znajduje?
Tarnowskie Góry powstały jako miasto górnicze, w pierwszej połowie XVI wieku. Należy do województwa śląskiego, a położone jest na skraju konurbacji górnośląskiej, około 30 km od Katowic i Gliwic, przy trasie nr 11, w pobliżu Jeziora Nakło-Chechło.
Dojazd/dojście
Z Katowic można się doń dostać zarówno samochodem, autobusem komunikacji miejskiej (np. M3) jak i pociągiem. Z dworca kolejowego do ratusza jest około 800 m i zajmie nam to 10 minut.
Historia
Tarnowskie Góry powstawały wśród wyrobisk i hałd, dlatego jej układ przestrzenny jest dość nieregularny. Lokalizacja samego Rynku zmieniała się aż trzykrotnie! Również ratusz „wędrował” z miejsca na miejsce. Pierwszy jego budynek usytuowany był w okolicy kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Następny stał przy dzisiejszej ul. Gliwickiej – tam, gdzie obecnie wznosi się tzw. dom Florczaka. Do dziś zachowały się w nim piwnice ratuszowe z pierwszej połowy XVI wieku – służyły one wtedy za areszt. Od połowy XVII do końca XIX stulecia kolejny tarnogórski ratusz stał w Rynku, pod numerem 14.
Obecny ratusz w Tarnowskich Górach, który możemy podziwiać w południowej pierzei Rynku, został zbudowany pod koniec XIX wieku, kiedy miasto dynamicznie się rozwijało. Parcelę zakupiono już w roku 1894, jednak do budowy przystąpiono dwa lata później. Projekt przygotował architekt z Berlina, Hermann Guth. Zaproponował on okazałą budowlę w stylu neorenesansowo-neogotyckim.
Architektura
W elewacji ratusza kontrastują trzy zastosowane surowce: czerwona klinkierówka, śląski granit użyty do cokołu oraz piaskowiec (pochodzący z Warty Bolesławieckiej na Dolnym Śląsku), z którego wykonane zostały m.in. herby i godła Donnersmarcków, Hohenzollernów, Śląska, Prus, Rzeszy i Tarnowskich Gór, dłuta Matthiasa Carla Schillinga, nadwornego mistrza kamieniarskiego z Berlina.
Budynek ma trzy kondygnacje, nad bryłą dominuje jednak wysoka wieża. Efektownie prezentują się liczne wieżyczki, ryzality zwieńczone szczytami, balkony i wykusze. Do 1957 roku frontową elewację zdobiła figura Jerzego von Hohenzollern-Ansbach. Posąg ten, dzieło wrocławskiego rzeźbiarza Heinricha Kiesewaltera, stanął w niszy ratuszowej elewacji w październiku 1899, jako dar władz powiatu tarnogórskiego. Usunięty w 1934 roku, przywrócony (kopia) w czasie okupacji. W 1957 roku został usunięty po raz drugi, a rok później z okazji święta Gwarków na froncie ówczesnego gmachu Miejskiej Rady Narodowej stanęła rzeźba przedstawiająca gwarka.
Z pomieszczeń ratusza interesująca jest sala posiedzeń rady miejskiej, przerabiana podczas gruntownej renowacji ratusza w 1925 roku, wyróżnia się ciekawym wystrojem: boazerią i drewnianym sklepieniem, zbliżonym przekrojem do koniczyny. Jej ozdobą jest też piękne, duże okno. W 1899 roku w niej właśnie odbył się pierwszy w dziejach Tarnowskich Gór zjazd reprezentantów Górnego Śląska. Wnętrze ratuszowe często zmieniało swój wygląd, np. podczas II wojny światowej na ścianach klatki schodowej widniały sceny z historii miasta (od aktu założycielskiego Jerzego Hohenzollerna po zajęcie miasta przez armię niemiecką w 1939 roku), wykonane przez miejscowego malarza Józefa Machwitza. Piękna kuta balustrada z wicią roślinną zachowała się w klatce schodowej do dziś.
W 1994 roku przeprowadzono remont dachu oraz rekonstrukcję wieży, zaś w 2010 odnowiono fasadę główną ratusza.
Ciekawostki
Skąd wzięły się góry, w nazwie miasta? Otóż słowo to nawiązuje do staropolskiego słowa góry oznaczającego kopalnie. Natomiast pierwszy trzon nazwy nawiązuje do wsi Tarnowice leżącej niedaleko Tarnowskich Gór, która note bene, obecnie jest dzielnicą miasta.























