Gdzie się znajduje?
Wrocław jest stolicą województwa dolnośląskiego, z wielowiekową historią, mającą wpływ na mnogość występujących tu zabytków, stanowi najważniejszy ośrodek kulturalny, ekonomiczny, akademicki i turystyczny południowo-zachodniej Polski.
Wrocław jest jednym z większych miast w Polsce i jest dobrze skomunikowany, zarówno przez sieć drogową (autostrada A4), jak i kolejową.
Dojazd/dojście
Klasztor i kościół św. Klary i św. Jadwigi znajduje się przy placu Nankiera. Aby wejść do kościoła należy wejść do klasztoru (obecnie Liceum Ogólnokształcące) i tam z krużganków przechodzimy do kościoła, jak i do Mauzoleum Piastów Śląskich. Przystanek „Hala Targowa” znajduje się przy ul. Piaskowej, a kościół i klasztor jest po drugiej stronie ulicy, za katedrą św. Jakuba. Można tam dojechać tramwajem linii 8, 9, 11, 17 i 23.
Idąc na piechotę, od dworca Wrocław Główny jest 1,5 km (około 22 min.), a od Rynku Głównego to 600 m (8 min.)
Historia
Klaryski zostały sprowadzone do Wrocławia w 1257 roku przez księżną Annę Przemyślidkę, wdowę po Henryku II Pobożnym. Ulokowała je w pozostającej pod bezpośrednią władzą książęcą lewobrzeżnej części miasta. Ponadto klaryski otrzymały i aż do początków XIX wieku zarządzały także pobliskimi odrzańskimi wyspami – Bielarską i Słodową. Dysponowały najpierw drewnianym, później gotyckim klasztorem i kościołem, który – u szczytu zamożności zakonu – w latach 1696-1699 został całkowicie przebudowany w stylu barokowym.
Klaryski, które przez blisko pół tysiąclecia mieszkały w tym miejscu, początkowo – do XIV wieku – przyjmowały do swego zakonu jedynie kandydatki z rodów książęcych i rycerskich, a i później, kiedy mogły do tego zakonu wstępować córki mieszczan, to zamkniętą miały możliwość piastowania wyższych godności. Opatkami mogły być przez pierwsze dwieście lat tylko córki książęce. W kaplicy (pod wezwaniem św. Jadwigi) tego naówczas elitarnego klasztoru pochowano wielu wrocławskich książąt (w tym ostatniego – Henryka VI Dobrego), a także kilkanaście książęcych córek ze śląskich Piastów. Ocalałe płyty nagrobne są obecnie eksponowane w Mauzoleum Piastów Śląskich w kościele św. Klary. W ediculi w filarze między kaplicą a kościołem mieści się urna z sercem księżniczki Karoliny, zmarłej w 1707 ostatniej Piastówny.
W 1810 roku klasztor przejęły urszulanki. Prowadziły one we Wrocławiu dwie szkoły dla dziewcząt: przy Ritterplatz (pl. Nankiera) i na Karłowicach, przy Corsoallee (ul. Kasprowicza, do 1928 poza granicami miasta).
W czasie oblężenia miasta w 1945 roku nie uległ on większym zniszczeniom, natomiast kościół został zrujnowany. Zawalił się dach wraz ze sklepieniami oraz barokowy hełm. Dawny kościół św. Klary zreorganizowano, nakryto go żelbetowym stropem, usunięto barokowe dekoracje, w miejscu dawnych gotyckich sklepień wprowadzono podział ścian i powstało tu Mauzoleum Piastów. Natomiast dawna boczna kaplica św. Jadwigi, która zachowała barokowy charakter, uzyskała w ten sposób rangę głównej przestrzeni sakralnej zespołu.
Co możemy zobaczyć
Dawny kościół św. Klary we Wrocławiu był jednonawowy. Od strony południowej przylega do niego, na całej długości, kaplica niemal tak szeroka i wysoka jak nawa. Niegdysiejsza kaplica boczna św. Jadwigi stała się w ten sposób samodzielnym kościołem. W kaplicy znajdują się dwa wielkie obrazy słynnego Michaela Willmanna, zwanego „śląskim Rafaelem”: Św. Franciszek Ksawery oraz Męczeństwo św. Doroty. Oba obiekty w czasach baroku podwyższono i nakryto wspólnym dachem. Do kościoła przylega wieża, do 1945 roku nakryta barokowym hełmem.
Nietypowa jest dyspozycja przestrzenna kościoła – jest on bowiem pozornie halowy, a właściwie jednonawowy, lecz przylega do niego od północy na całej długości kaplica o szerokości porównywalnej z szerokością nawy i jednakowej z nią wysokości. Obie niemalże równorzędne przestrzennie części kościoła zostały w czasach baroku podwyższone o kilka metrów i nakryte wspólnym dachem. Od południowego zachodu przylega do kościoła wieża, od końca XVII w. do II wojny światowej nakryta barokowym hełmem. W latach 2012-2013 zrekonstruowano hełm i 4 września został on zamontowany na wieży kościoła.
O ile uszkodzenia budynków klasztornych były niewielkie, to kościół został w 1945 zrujnowany. Zniszczeniu uległy dach i sklepienia, spłonął też barokowy hełm. Dawny kościół św. Klary przestropowano żelbetową płytą, skuwając resztki uszkodzonej barokowej dekoracji i wprowadzając podziały ścian sugerujące położenie dawnych gotyckich sklepień, po czym urządzono w nim Mauzoleum Piastów. Dawna boczna kaplica św. Jadwigi, która zachowała barokowy charakter, uzyskała w ten sposób rangę głównej przestrzeni sakralnej zespołu sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej.
Mauzoleum Piastów Śląskich we Wrocławiu, czyli zespół ok. 20 nagrobków książąt wrocławskich i z innych linii rodu, głównie przeoryszy klasztoru, mieści się w dawnym kościele św. Klary i św. Jadwigi przy pl. Nankiera, w dawnej nawie kościoła. W centralnym miejscu umieszczono nagrobek tumbowy ostatniego księcia piastowskiego Wrocławia – Henryka VI Dobrego. Znajdują się tu także płyty upamiętniające m.in. jego, jego przodków (Annę czeską, Henryka III Białego i Henryka VI Grubego), księżne Jadwigę wrocławską, Eufemię wielkopolską, Elżbietę wrocławską (księżną oleśnicką), Elżbietę opolską i Małgorzatę toszecką oraz ksienię z rodu von Kurzbach. Spoczywa w tym miejscu również fundatorka klasztoru, księżna Anna. W filarze między kaplicą a kościołem mieści się srebrna urna z sercem księżnej Karoliny, zmarłej w 1707 roku ostatniej Piastówny.
Kościół św. Klary i św. Jadwigi we Wrocławiu wraz z dawnym klasztorem zakonu żeńskiego św. Klary należy dziś do sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej, prowadzącą one tutaj Publiczne Liceum Ogólnokształcące.
