Gdzie się znajduje?
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy z Ropek jest przeniesiona do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. To miasto w województwie podkarpackim, położone w dolinie Sanu, w Kotlinie Sanockiej, u podnóża Gór Słonnych.
Dojazd/dojście
Do Sanoku samochodem dojedziemy bądź od Krakowa autostradą A4, a za Tarnowem zjeżdżamy z niej na Jasło, bądź od strony Rzeszowa.
Połączenie kolejowe jest dość ubogie, są dwa pociągi z/do Krakowa (Bieszczady i Wetlina) i parę połączeń Sanok-Jasło – skąd po przesiadce można dostać się do Rzeszowa. Oczywiście można też skorzystać z autobusów (do sprawdzenia w internecie) np. autobusy Neobus jeżdżą z Polańczyka, przez Sanok w trzech trasach do Warszawy, Wrocławia i Łodzi. Od dworca autobusowego (kolejowego) do skansenu jest 3,2 km, czyli tak ponad 40 min. pieszo.
Historia
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Ropkach została budowana w 1801 roku. W 1891 roku Antoni, Michał i Zygmunt Bogdańscy z Jaślisk wykonali polichromię. Są też autorami ikonostasu. Po wojnie i wysiedleniu Łemków wieś długo była bezludna. Cerkiew w latach 1947–1978 stała nieczynna kultowo. W 1978 rozebrana i złożona w magazynach Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, czekała na złożenie i konserwację przez blisko 20 lat. Zrekonstruowana w sektorze łemkowskim muzeum jesienią 2001. Przez pewien czas służyła jako cerkiew filialna lokalnej społeczności wyznania greckokatolickiego. W latach 2002–2006 przeprowadzono kompleksową konserwację polichromii.
Co możemy zobaczyć
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy z Ropek można oglądać w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Jest budowlą drewnianą konstrukcji zrębowej, trójdzielną i orientowaną. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte prostokątnie. Wieża konstrukcji słupowej o ścianach zwężających się ku górze otacza słupami babiniec. Bryła zewnętrzna o widocznym stopniowaniu wysokości poszczególnych członów świątyni. Każdy z jej elementów akcentowany baniastymi kopułami, wieńczonymi pozornymi latarniami. Nad nawą i sanktuarium uskokowe dachy namiotowe zdobione arkadowymi fryzami. Błękitno-biała polichromia izbicy, latarni i gzymsów między dachami pokrytymi gontem. Na każdej ze ścian izbicy namalowano tarcze zegarowe.
We wnętrzu architektoniczny czterostrefowy ikonostas oraz polichromia iluzjonistyczna pokrywająca ściany, stropy i elementy konstrukcyjne wszystkich pomieszczeń namalowane w 1891 roku przez Antoniego, Michała i Zygmunta Bogdańskich z Jaślisk. Program ikonograficzny figuralno-ornamentacyjnej polichromii utrzymanej w stylu klasycystycznym odpowiada symbolice układu przestrzennego świątyni obrządku wschodniego. Po przeniesieniu cerkwi do Sanoka została zrekonstruowana polichromia iluzjonistyczno-architektoniczna (pracownia Stawowiak) i ikonostas (pracownia Andrzeja Szczepkowskiego). W trakcie prac renowacyjnych ujawniono także podpisy malarzy, którzy sygnowali swoje dzieło na belkach zrębu w przedsionku. Ponad nawą, którą w teologii Kościoła wschodniego uznaje się za symbol ziemi (o czterech stronach świata z nieboskłonem), rozpięta jest kopuła wypełniona rozgwieżdżonym niebem oraz przedstawieniem Trójcy Świętej. Na stropie przednawia namalowano scenę Zwiastowania Marii przez Archanioła Gabriela, czyli wyrażono ideę Wcielenia Boga – tak jak Chrystus w tym momencie stał się człowiekiem i rozpoczął misję odkupienia ludzkości, tak wierni każdorazowo przekraczając próg przednawia świątyni i kierując się ku nawie, rozpoczynają swój współudział w uczestnictwie bezkrwawej Ofiary Chrystusa, wypełnianej w odprawianej liturgii eucharystycznej. Z kolei w kopule sanktuarium, dokładnie ponad ołtarzem, unosi się gołębica Ducha Świętego, której obecność odnieść należy bezpośrednio do punktu kulminacyjnego Eucharystii, tj. przemiany Chleba i Wina w Ciało i Krew Chrystusa, dokonującej się właśnie poprzez moc działania Ducha Świętego. Na przeciw prezbiterium z częścią ołtarzową nadwieszony jest chór śpiewaczy w kształcie litery „U” z balustradą tralkową.
Cerkiew otoczona płotem drewnianym z dwukondygnacyjną dzwonnicą nadbramną w kształcie wieży, zwieńczoną gontowym dachem namiotowym z 1904. W przejściu dzwonnicy ustawiono okazały, bogato zdobiony dzwon z 1925 roku, odkopany na terenie miejscowości Balnica koło Komańczy. W obrębie ogrodzenia zrekonstruowano fragment cmentarza przycerkiewnego.
Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy w Ropkach to jedna z piękniejszych cerkwi łemkowskich. Jest cerkwią greckokatolicką, wzniesioną w 1801 we wsi Ropki koło Wysowej w Beskidzie Niskim. Została rozebrana, przeniesiona do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. W latach 1996–2001 została zrekonstruowana i udostępniona do zwiedzania.
