Gdzie się znajduje?
Zakopane to stolica Tatr. Dojechać można zarówno samochodem, autobusem czy koleją. Najbardziej popularne połączenie to to od północy (od Krakowa), ale jest też połączenie od zachodu (z Bielska-Białej) i od wschodu (tu raczej bez połączenia koleją).
Dojazd/dojście
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej znajduje przy ulicy Kościeliska, u podnóża Gubałówki. Parę parkingów znajduje się przy ulicy Powstańców Śląskich (skąd można wybrać się też na Gubałówkę) – przy włączonej nawigacji, dotarcie tam samochodem nie stanowi problemu. Wejście na do kościoła jest przy następnej ulicy Kościeliska i przejście tam zajmie nam niecałe 10 minut.
Od dworca można dojechać autobusami 11 lub 14. Wysiadamy na przystanku „Targowica” (stamtąd jest 3 minuty pieszo). Natomiast, jak jesteśmy na Krupówkach (na końcu, przy Gubałówce) to do kościoła jest już niedaleko, tylko jakieś 200 m, czyli niecałe 3-4 minuty.
Historia
W roku 1824 dobra zakopiańskie znalazły się w rękach Emanuela Homolacsa. Kontrakt kupna nakazywał nabywcy starania o utworzenie parafii w Zakopanem oraz nakładał na niego obowiązek jej utrzymania. Zobowiązania te wypełniła żona Emanuela Homolacsa, Klementyna, która po śmierci męża została właścicielką dóbr ziemskich i huty w Kuźnicach. Wraz ze swym drugim mężem Edwardem Homolacsem (bratankiem pierwszego małżonka) aktem notarialnym w roku 1837 postanowiła wybudować kościół i uposażyć przyszłe probostwo. Jednak projekt ten przedstawiony został do aprobaty władzom w Wiedniu dopiero w 1842 r., a jego zatwierdzenie przez cesarza Ferdynanda I nastąpiło w dniu 12 sierpnia 1845 r. Wówczas to mieszkańcy Zakopanego i Kościeliska (obie te miejscowości były w tym czasie administracyjnie połączone) wraz z dworem rozpoczęli budowę kościoła, którego dzisiejsza przednia część była gotowa w 1847 r. Budowniczym świątyni był Sebastian Gąsienica Sobczak. Kościół został poświęcony świętemu Klemensowi na cześć fundatorki.
W latach 1850–1851 z inicjatywy pierwszego proboszcza Zakopanego, ks. Józefa Stolarczyka, kościół powiększono i dobudowano wieżę. W roku 1863 przed kościołem zbudowana została drewniana dzwonnica kryta gontem, rozebrana po kilkudziesięciu latach w związku z poszerzeniem ulicy Kościeliskiej.
Remont generalny przeprowadzono w latach 50. XX wieku oraz w 2003 roku.
Co możemy zobaczyć
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Zakopanem składa się z prostokątnej nawy i węższego od niej, trójbocznie zamkniętego prezbiterium. Do prezbiterium przylega zakrystia, zaś nawa łączy się z kruchtą. Dwukalenicowy dach pokryty jest gontem i zwieńczony wieżyczką na sygnaturkę. Wieża kościoła zwieńczoną cebulastym hełmem z latarnią. Ściany kościoła, zewnętrzne i wewnętrzne, wyszalowane są deskami.
Wnętrze kościoła przykrywa płaski strop. Na belce tęczowej w przejściu z prezbiterium do nawy zawieszony jest drewniany krucyfiks pochodzący prawdopodobnie z przełomu XVIII i XIX stulecia.
Najcenniejszymi elementami wyposażenia kościoła są ołtarze wykonane przez Wojciecha Kułacha zwanego Wawrzyńcokiem. Ten niezwykły artysta ludowy, pochodzący z Gliczarowa, żył w latach 1812–1897. Swoimi rzeźbami wypełnił liczne kościoły podhalańskie: w Poroninie, Ostrowsku, Klikuszowej, Szczawnicy, Ludźmierzu oraz Białce. Ołtarze zachowują charakter barokowy, tworzy je para gładkich kolumn z jońskimi kapitelami, ustawionych na tle wielouskokowych pilastrów, dźwiga krótkie odcinki belkowań, na których posadowione zostały figurki uskrzydlonych aniołków, przestrzeń pomiędzy kolumnami wypełnia obraz. W ołtarzu głównym tym umieszczony był pierwotnie obraz św. Klemensa, patrona kościoła. Przed l wojną światową zastąpił go obraz Matki Boskiej Częstochowskiej przykryty drewnianą złoconą sukienką. Stąd kościół nosi dziś wezwanie Matki Boskiej Częstochowskiej. Ołtarz wieńczy Gołębica w glorii, a w szczytach ołtarzy bocznych dojrzeć można postać Boga Ojca wyłaniającego się z obłoków oraz Oko Opatrzności Bożej ujęte wieńcem promieni. Nastawę ołtarza głównego flankują figury świętych Piotra (z lewej) i Pawła (z prawej). W ołtarzach bocznych zachowały się stare obrazy przedstawiające św. Stanisława Biskupa wskrzeszającego Piotrowina oraz św. Jacka z atrybutami w postaci posążka Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz puszki z Najświętszym Sakramentem. Z XIX wieku pochodzą feretrony świętych, czyli dwustronne płaskorzeźby, a także oleodruki świętych, czyli odbitki naśladujące obraz olejny. Również ambona o stosunkowo niewielkich rozmiarach mieszcząca się na lewej ścianie kościoła jest wykonana z drewna, to przykład rzeźbiarskiej sztuki ludowej z XIX wieku. W kościele znajdują się 8-głosowe organy zbudowane przez Fryderyka Szwarca w 1957 roku. Malowana na szkle Droga Krzyżowa wykonana została współcześnie przez Ewelinę Pęksową.
Obok kościoła znajduje się najstarszy obiekt sakralny Zakopanego. Jest nim niewielka kamienna kaplica śś. Świerada i Benedykta kryta gontowym dachem i zwieńczona sygnaturką. Ufundował ją w 1802 roku Paweł Gąsienica, podobno zbudował ją z pieniędzy pochodzących ze zbójowania. Kaplicę odnowił w roku 1861 Maciej Pitoń, a po II wojnie światowej, na zamówienie księdza proboszcza Jana Tobolaka, wystrój jej wnętrza zaprojektował Antoni Kenar. Płasko rzeźbione kamienne symbole Ewangelistów i wizerunki świętych misjonarzy: Andrzeja Świerada i Benedykta, wyszły spod dłuta Józefa Kandefera, ucznia Kenara.
Na prawo od kaplicy rozciąga się Stary Cmentarz zakopiański zwany Pęksowym Brzyzkiem. Cmentarz ten został założony w 1848 roku przez ks. Józefa Stolarczyka, pierwszego proboszcza zakopiańskiego. W 1931 roku cmentarz został uznany za zabytek.
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Zakopanem wybudowany został w latach 1847 roku, (rozbudowany w latach 1850–1851), obok pierwszej zakopiańskiej kapliczki ufundowanej w 1800 roku przez Pawła Gąsienicę. Za kaplicą rozciąga się Stary Cmentarz zakopiański zwany Pęksowym Brzyzkiem. Kościół jest interesującym przykładem zabytku dawnej zabudowy góralskiej, powstał jeszcze przed „odkryciem” Zakopanego przez Chałubińskiego. Jest bardziej surowy i czasami toporny, jak powstały później „styl zakopiański”, ale jest to oryginalna sztuka Podhala.
