Biologia i występowanie
Manat afrykański osiąga 3 do 4 metrów długości i do 500 kg wagi.
Zachowanie
Manat afrykański jest zazwyczaj samotnikiem, dość często można jednak spotkać matkę z młodymi lub niewielkie stada liczące od 3 do 15 osobników (najczęściej jednak są to grupy rodzinne liczące 4-6 osobników). Może być aktywny całą dobę; w miejscach, gdzie się na nie intensywnie poluje, manaty zazwyczaj przechodzą na aktywność nocną. W dzień odpoczywają w płytkiej wodzie wśród gęstych wodorostów lub korzeni namorzynów. Żywią się roślinnością w każdym ze środowisk, w których występują. Występowanie przedstawicieli tego gatunku nie jest ograniczone zasięgiem traw morskich, gdyż prawdopodobnie nie stanowią one istotnego składnika ich diety. Ze względu na mętną wodę, w której żyją manaty, uważa się, że żywią się głównie roślinnością częściowo zanurzoną lub wystającą ponad powierzchnię wody. Świadczyć o tym może także budowa pyska tych zwierząt. Główne gatunki roślin, które są zjadane przez manaty, to siewki różnych gatunków Rhizophora, hiacynty wodne (Eichhornia crassipes) oraz Paspalum vaginatum. Dorosły osobnik spożywa w ciągu roku około 8000 kg roślin.
Średni czas pomiędzy oddechami wynosi od 2 do 4 minut, a w trakcie nurkowania – 6 minut, choć wykazano, że osobniki tego gatunku są w stanie wstrzymać oddech na 18 minut. Rzadko przepływają długie dystanse, jednak potrafią przepłynąć do 42 km w ciągu 24 godzin. Wypoczywają zazwyczaj za dnia w lagunach, nad brzegami rzek oraz między korzeniami nadrzecznych i nadmorskich drzew. Manaty afrykańskie mogą swobodnie wędrować pomiędzy słonawymi a słodkimi wodami.
Przeciętna długość życia manata afrykańskiego nie jest znana. Szacuje się, że zwierzęta te mogą żyć dłużej niż 60 lat.
Rozmnażanie
Bardzo niewiele wiadomo o rozmnażaniu manata afrykańskiego. Przypuszczalnie ten gatunek nie różni się pod tym względem od pozostałych manatów: rozród ma miejsca raz na 2-3 lata. Samce przepychają się wokół gotowej do rozrodu samicy, tworząc efemeryczne stado rozrodcze. Po trwającej ponad rok ciąży samica rodzi jedno młode, które pozostaje w jej pobliżu od roku do 2 lat. Takie wolne tempo rozrodu – typowe dla dużych zwierząt, stosunkowo bezpiecznych od zagrożenia ze strony drapieżników – powoduje, że populacja manatów jest wrażliwa na zagrożenia ze strony człowieka i bardzo powoli odbudowuje się np. po intensywnych polowaniach.
Siedlisko
Manat afrykański występuje w wysłodzonych wodach przybrzeżnych (estuariach, deltach i wśród lasów mangrowych). Występuje w większości dużych rzek uchodzących do Atlantyku wzdłuż wybrzeży zachodniej Afryki od Senegalu na północy aż po Angolę na południu. Można go też spotkać w okresowo połączonych z rzekami jeziorach.
Występowanie
Manat afrykański jest spotykany w wodach przybrzeżnych Afryki zachodniej oraz rzekach wpadających do Oceanu Atlantyckiego w tym rejonie. Zasięg gatunku ogranicza temperatura wody – manaty afrykańskie rzadko się spotyka w wodach o temperaturze poniżej 18°C. Północną granicę występowania tego gatunku wyznacza rzeka Senegal, zaś południową rzeka Kuanza w Angoli. Manaty afrykańskie często wędrują w górne biegi rzek, w których żyją – np. w rzece Niger można je spotkać nawet na terenie Mali. W wyniku budowy zapór na rzekach zostaje odcięta od morza. Tworzą się na tych jeziorach zamknięte enklawy manatów, jak np. jezioro Wolta na rzece Wolta, czy na rzekach Logon i Szari.
Manat afrykański jest gatunkiem chronionym na całym obszarze występowania. Został umieszczony na liście załącznika II CITES jako gatunek narażony. Ze względu trudności w dostępie do terenów jego występowania ochrona tego gatunku respektowananiewielkim stopniu. pomimo statusu chronionego terenie wszystkich państw, których występują manaty afrykańskie, wielu miejscach nadal są one obiektem polowań. W Kamerunie mięso manatów można kupić targu.
Bardzo trudno określić obecny stan populacji manata afrykańskiego, szacuje się że nie więcej niż 10 000 tych zwierząt żyje na olbrzymim obszarze wód przybrzeżnych i rzek zachodniej Afryki.
